Przerost i obrzęk dziąseł przy aparacie ortodontycznym - przyczyny, objawy, leczenie

Przerost dziąseł to patologiczne powiększenie tkanki dziąsła. Jest znany również jako hiperplazja dziąseł. Polega na rozroście tkanek dziąsła brzeżnego. Dotyczy także brodawki międzyzębowej. Obrzęk dziąseł jest powszechnym zjawiskiem. Występuje podczas noszenia aparatów ortodontycznych. Obrzęk i ból w dziąsłach mogą być spowodowane przez aparat. Dziąsła mogą powiększyć się i nachodzić na aparat. Nieleczony przerost może doprowadzić do poważnych chorób. Może nawet spowodować utratę zębów. Przerost dziąseł zaburza estetykę uśmiechu. Jest źródłem dyskomfortu. Może utrudniać żucie. Powoduje trudności w mówieniu. Przerost dziąseł (hiperplazja) na początku zazwyczaj nie wywołuje bólu. Nie powoduje także dyskomfortu. W skrajnych przypadkach prowadzi do całkowitego przykrycia powierzchni zębów. Dotyczy to powierzchni podniebiennych, policzkowych i językowych.

Przerost dziąseł może mieć charakter miejscowy. Może być też ogólny. Nie należy mylić przerostu dziąseł z rozrostem dziąsła. Przy rozroście liczba komórek się zwiększa. Przerost łagodny obejmuje do 30% wysokości korony. Przerost średniozaawansowany sięga do 50% wysokości korony. Przerost zaawansowany pokrywa ponad 50% wysokości korony.

Dziąsła powiększają się z kilku powodów. Aparat ortodontyczny wywiera stały nacisk na zęby. To powoduje ich przemieszczanie. Noszenie aparatu może powodować podrażnienia dziąseł. Podrażnienia mogą być spowodowane przesuwaniem się zębów. Wynikają też z uszkodzeń mechanicznych. Noszenie aparatu utrudnia higienę jamy ustnej. Zaniedbanie higieny prowadzi do gromadzenia się płytki nazębnej. Biedna higiena jamy ustnej sprzyja gromadzeniu się bakterii. Powoduje zapalenie dziąseł. Stan zapalny dziąseł jest główną przyczyną przerostu. Choroba dziąseł może wystąpić z powodu płytki nazębnej. Powiększenie dziąseł często wiąże się ze stanem zapalnym. Możliwe, że rozwija się stan zapalny dziąseł lub przyzębia. Nieleczone zapalenie dziąseł może prowadzić do kamienia nazębnego. Może też powodować ubytek kości wyrostka zębodołowego. Niekontrolowane zapalenie dziąseł prowadzi do recesji dziąseł.

Wpływ aparatu ortodontycznego na dziąsła

Aparat ortodontyczny wpływa na tkanki jamy ustnej. Wywiera stały nacisk na zęby. To nacisk powoduje ich przemieszczanie. Noszenie aparatu może powodować podrażnienia dziąseł. Podrażnienia są spowodowane naturalnym przesuwaniem się zębów. Mogą też wynikać z uszkodzeń mechanicznych. Obrzęk dziąseł podczas noszenia aparatu jest normalnym skutkiem ubocznym. Obrzęk i ból w dziąsłach mogą być spowodowane przez aparat ortodontyczny. Obrzęk po założeniu aparatów trwa do tygodnia. Po dokręceniu aparatu trwa od 1 do 3 dni.

Rola higieny jamy ustnej

Higiena jamy ustnej jest kluczowa. Noszenie aparatu ortodontycznego utrudnia higienę. Zaniedbanie higieny prowadzi do gromadzenia się płytki nazębnej. Biedna higiena sprzyja gromadzeniu się bakterii. Powoduje zapalenie dziąseł. Stan zapalny dziąseł jest główną przyczyną przerostu. Choroba dziąseł może wystąpić z powodu płytki nazębnej. Powiększenie dziąseł często wiąże się ze stanem zapalnym. Ortodonta może powiedzieć, że zbiera się płytka bakteryjna. Możliwe, że rozwija się stan zapalny dziąseł lub przyzębia. Nieleczone zapalenie dziąseł prowadzi do kamienia nazębnego. Może też powodować ubytek kości. Niekontrolowane zapalenie dziąseł prowadzi do recesji. Recesja dziąseł objawia się odsłonięciem powierzchni korzenia. Cofanie się brzegu dziąsła może wystąpić w trakcie leczenia ortodontycznego. Recesja dziąseł jest problemem stomatologicznym. Jest też problemem estetycznym.

Inne przyczyny powiększenia dziąseł

Powiększenie dziąseł może mieć inne przyczyny. Kobiety w ciąży mogą doświadczać zapalenia dziąseł. Wynika to ze zmian hormonalnych. Przerost dziąseł w ciąży jest powszechnym zjawiskiem. Przyczyną przerostu może być stosowanie antykoncepcji hormonalnej. Może nim być przyjmowanie niektórych leków. Należą do nich leki immunosupresyjne lub przeciwpadaczkowe. Hiperplazja dziąseł może być symptomem chorób niestomatologicznych. Istnieje powiązanie między zapaleniem dziąseł a chorobami ogólnoustrojowymi. Należą do nich cukrzyca czy białaczka. Pacjenci z cukrzycą lub otyłością są bardziej podatni na zapalenie dziąseł. Przerost dziąseł może być spowodowany zażywaniem leków. Wynika też ze zmian ogólnoustrojowych. Powodują go złogi płytki nazębnej.

Przyczyny przerostu dziąseł obejmują nieprawidłową higienę. Może to być reakcja alergiczna na nikiel. Dotyczy to osób noszących aparat. Choroby ogólnoustrojowe także są przyczyną. Należą do nich białaczka, HIV, cukrzyca. Wymienia się też chorobę Leśniowskiego-Crohna i nowotwory. Stosowanie niektórych leków również powoduje przerost. Są to fenytoina, blokery kanałów wapniowych, cyklosporyna A, amlodypina. Zmiany hormonalne to kolejna przyczyna. Dotyczy to podwyższonego poziomu progesteronu i estrogenów. Inne przyczyny to czynniki genetyczne. Wymienia się niedobór plazminogenu, stłoczenia zębów. Wady zgryzu także mogą wpływać na dziąsła.

Hiperplazja dziąseł jest stanem odwracalnym. Dzieje się tak, jeżeli lek powodujący ją zostanie odstawiony. Częstość występowania przerostu u pacjentów przyjmujących fenytoinę wynosi około 50%. U pacjentów przyjmujących cyklosporynę częstość wynosi 90%.

Dbanie o dziąsła przy aparacie wymaga szczególnej uwagi. Regularna i dokładna higiena jamy ustnej jest niezbędna. Codziennie dokładnie nitkuj zęby. Używaj nici dentystycznych dostosowanych do aparatów. Szczotkuj zęby przez co najmniej dwie minuty. Szczotkuj zęby elektryczną szczoteczką. Wybierz szczoteczkę z miękką główką. Zastosuj delikatną szczoteczkę. Pomoże uniknąć podrażnień dziąseł. Używaj ortodontycznej nici dentystycznej. Możesz stosować płukanie jamy ustnej szałwią. Dobry jest też Dentosept. Płukanie jamy ustnej osoloną wodą przynosi ulgę. Możesz używać irygatora, np. Waterpik.

Skontaktuj się z ortodontą lub dentystą. Zrób to w razie obrzęku dziąseł. Gdy wystąpi obrzęk, ból i krwawienie dziąseł, idź do stomatologa. W przypadku pojawienia się niepokojących objawów, skorzystaj z pomocy specjalisty. Regularne wizyty kontrolne są kluczowe. Pomagają utrzymać zdrowe dziąsła. Regularne wizyty u ortodonty są ważne. Warto rozważyć konsultację periodontologiczną. Zrób to przed rozpoczęciem leczenia ortodontycznego.

Leczenie powiększonych dziąseł zależy od przyczyny. Leczenie przerośniętych dziąseł opiera się na dokładnej higienie. Wymaga regularnego wykonywania skalingu. W zaawansowanych przypadkach lekarz dentysta decyduje o leczeniu chirurgicznym. Może też zastosować laser. Niegdyś przerost dziąseł leczono wycięciem tkanki. Leczenie obejmuje higienizację jamy ustnej. Ważne jest ustabilizowanie ogólnego stanu zdrowia. Stosuje się interwencję chirurgiczną. Należą do niej gingiwektomia i gingiwoplastyka. Przerost dziąseł ustępuje po usunięciu aparatów. Zajmuje to 6-8 tygodni.

Proponuję do tego czasu stosować płukanie jamy ustnej szałwią lub Dentoseptem.

Higienizacja profesjonalna

Higienizacja profesjonalna jest ważnym etapem leczenia. Obejmuje zabiegi higienizacyjne. Wykonuje się skaling naddziąsłowy i poddziąsłowy. Przeprowadza się wygładzanie powierzchni zębów. Płukanie jamy ustnej roztworem z wodą utlenioną jest zalecane. Eliminacja ognisk próchniczych jest konieczna. Usuwa się nieprawidłowo zamontowane elementy protetyczne. Leczenie przerośniętych dziąseł opiera się na skalingu.

Leczenie przyczynowe

Ważne jest wykrycie przyczyny przerostu dziąseł. Pozwala to wprowadzić odpowiednie leczenie. Dotyczy to leczenia choroby ogólnoustrojowej. Hiperplazja dziąseł jest stanem odwracalnym. Dzieje się tak, gdy lek powodujący ją zostanie odstawiony. Przeprowadzając wywiad lekarski, stomatolog pyta o przyjmowane leki. Ustabilizowanie ogólnego stanu zdrowia jest częścią leczenia.

Zabiegi chirurgiczne i laserowe

W zaawansowanych przypadkach stosuje się zabiegi. Lekarz decyduje o leczeniu chirurgicznym. Może użyć lasera. Interwencja chirurgiczna obejmuje gingiwektomię. Wykonuje się też gingiwoplastykę. Zabiegi mogą być przeprowadzane laserem. Stosuje się laser CO2. Używa się mikrochirurgii. Możliwa jest elektrokoagulacja.